ఇంకొక దినోత్సవం

yoga-poses-cover-1

సాధారణమగా మన సంస్కృతీ పరిరక్షకులకు… దినోత్సవాలంటే ఒళ్ళుమంట, “ఇది వ్యాపార సంస్కృతిలో భాగం” అన్న విమర్శ ఉండనే ఉంది. మాతృదినోత్సవం, పితృదినోత్సవం, ప్రేమికుల దినోత్సవం ఎన్ని చూడ్లేదు?! ఆశ్చర్యకరంగా యోగాదినోత్సవాలనిమాత్రం వ్యాపార సంస్కృతిలోభాగంగా చూడ్డానికి ఎవ్వరూ సిధ్ధంగాలేరు. ఎన్నో హామీలు చేసి ఏదో ఉధ్ధరించేస్తామని ఊదరగొట్టినవారు ఇప్పుడిలా… అసలు సమస్యలనుంచి ప్రజల దృష్టిమరల్చడానికి గ్లాడియేటర్లతో యుధ్ధాలు చేయించిన పాత రోమన్ ప్రభువుల్లా ప్రవర్తించడమూ, దేశమంటే భావావేశమూ, చిత్రపటాలు, మట్టేతప్ప ప్రజలు, వారి సుఖసంతోషాలు  కావని గాఢంగా విశ్వసించే ఒక మూక దీనికి పూనకాలు తెచ్చుకొని యోగాదినోత్సవాన్ని పురస్కరించుకొని ఓవరాక్షన్ చెయ్యడమూతప్ప ఈ దినోత్సవం వల్ల జనాలకు ఒరిగేదేమిటి? ఇంతలావున చొక్కాలు చించుకుంటున్న వారిలో యోగాని ఒక జీవనవిధానంగా మలచుకొని జీవిస్తున్నదెవరు? అసలు మోదీ గారు యోగాచేస్తారా అని పుతిన్ అడిగారట. అదే ప్రశ్న హడావిడి చేస్తున్నవారందరినీ అడగాలని నేనంటాను. యోగా అనేది ఎప్పుడో కమర్షియలైజ్ అయిపోయిన ఒక స్కిల్. దాన్ని ప్రమోట్ చెయ్యడానికి ప్రైవేటు సంస్థలెన్నో ఉండగా పన్నుచెల్లింపుదరుల సొమ్మును పైవేటు కంపెనీల తరఫున తగలెయ్యడం అదికూడా ప్రభుత్వమే ఆపనిచెయ్యడం ఎందుకో అర్ధం కావడంలేదు.

మన దేశభక్త advertising agencies యోగా ఏవిధంగా సార్వజనీనమో వివరించేపనిలో తలమునకలైపోయాయి (యోగా ఇండియాలోనే పుట్టిందన్న విషయాన్ని వీళ్ళు వీళ్ళ ప్రచారం సందర్భంగా మర్చిపోలేదులెండి). సమస్యల్లా యోగాని ప్రోత్సహించడంకాక దాన్ని బలవంతంగా రుద్దడం మాత్రమే. వీళ్ళెవరో తప్పనిసరిగా సూర్య నమస్కారాలు చెయ్యమని ఒక ఫత్వా విధించారట, వాళ్ళెవరో గింజుకుంటున్నారట.  అసలు వాళ్ళతో బలవంతంగా ఆ నమస్కారాలు చేయించడం ఎందుకు? ఎవరో రాజులు మధ్యయుగాల్లో బలవంతంగా వాళ్ళ దేవుణ్ణి పూజింపజేశారని కదా మనం ఇప్పటికీ గింజుకుంటున్నది.  మనమూ వాళ్ళలాగే ప్రవర్తించడం ఏమాత్రం న్యాయం? ఒకాయనంటాడూ… “సూర్యుణ్ణి పూజించనివాళ్ళంతా కృతఘ్నులు” అని. అదేకదా వాళ్ళూ అంటున్నది. అల్లాని పూజించించనివాళ్ళంతా కృతఘ్నులు అని.  ఎవరినమ్మకాలు వాళ్ళ దగ్గర అట్టిపెట్టుకోవాలి.  నీ చేయి నాముక్కు తాకితే, నా చేయి నీ ముక్కు నొక్కకుంటుందా? అయినదానికీ కానిదానికీ ఇలా కృతజ్ఞత/కృతఘ్నత బ్లాక్‌మెయింలింగెందుకట? నిజమేంటంటే సైన్సు ప్రకారం సూర్యుడు (‘డు’ ని క్షమించండి) ఒక నక్షత్రం. దాన్ని మనం పూజించినా, పూజించకున్నా మన దైనందిన జీవితాల్లో కలిగే పెనుమార్పులేమీ ఉండబోవు. ఈనాటికి మన భారత దేశంలో అనారోగ్యాలు యోగా ఆచరించకపోవడంవల్ల కాదు మహాప్రభో పోషకాహారలేమివల్ల కలుగుతున్నాయి. యోగా మాదేనని ఎచ్చులుపోవడానికి పెట్టే డబ్బుఖర్చు పోషకారలోపంతో బాధపడే పిల్లలకు సరైన ఆహారం కల్పించడానికి పెట్టండి.

జాతకం

Astrology

ప్రపంచంలో ఇంతకంటే దుర్మార్గమైన మోసం ఉంటుందనుకోను.  రేపేంజరగనున్నదో తెలుసుకోవలనే మనిషి కుతూహలాన్ని కొండొకచో బలహీనతని ఆధారంచేసుకొని కొందరు మోసగాళ్ళు ఒళ్ళువొంచకుండా కేవలం పొట్టలునింపుకోవడమేకాక ప్రజలను భయభ్రాంతులను చేసి వారి జీవితాలను తమ గుప్పెట్లో ఉంచుకుంటుంటారు. వీళ్ళని మనం గౌరవంగా జ్యోతిష్యులు అని పిలుచుకున్నా నాకు వీళ్ళకన్నా రోడ్డుప్రక్కన గారడీలుచేసుకుంటూ బ్రతికేవారు గౌరవప్రదమైనవారుగా కనిపిస్తారు.  సరిగ్గా దీనికి తోడుపోయిన ఇంకొక మోసం వాస్తు. గొప్ప విషయమేంటంటే ఈరెండిట్లోనూ మానవుడి ప్రస్తుత కర్మలకిగానీ,  సంకల్పానికిగానీ అస్సలేమాత్రమూ విలువుండదు.  ఒకమనిషి కష్టాలనెదుర్కొంటున్నా, విజయలుసాధించగలుగుతున్నా అది అతని నైపుణ్యమో, లేక నైపుణ్యలేమోకాదని చెబుతుంది జాతకశాస్త్రం.  ఫలితాలన్నీ (మానమాత్రులు ఏమాత్రమూ సరిచూసిచెప్పలేని, ఏమాత్రమూ reliableకాని, repeatableకాని, తర్కదూరమైన )  పూర్వజన్మలకర్మఫలితమనీ,  ఏవేవో గ్రహల ప్రభావమనీ నమ్మబలుకుతుంది. మనిషిలో ఏప్రతిభాలేకపోయినా గ్రహాల సుదృష్టి ఉంటేచాలు, అంబరాన్ని సులభంగా అందుకోవచ్చనీ,  గ్రహాల సానుకూలతకోసం చేయించవలసిందల్లా పూజలూ, శాంతులూమాత్రమేననీ తేల్చేస్తుంది. తీరా శాంతులన్నీ జరిపించినా ఫలితాలెందుకు కలగలేదని అడిగితే సమాధానంగా ఫలానా గ్రహ ప్రభావాన్ని పరిగణించకపోవడం వల్ల అంచనాలన్నీ తారుమారయ్యాయని జ్యోతిష్యకారుడిచ్చే personal సంజాయిషీమాత్రమే మనకు మిగులుతుంది.

ఈ తంతుమొత్తానికీ  సైన్సురంగు పులమటం సరికొత్తపోకడ.  న్యూటన్ చెప్పిన గురుత్వాకర్షణ సిధ్ధాంతాన్ని అనుసరించి గ్రహాలమీద మన ప్రభావం నిజమని ఈమధ్య ఒకాయన వాదించడం విన్నాను. శభాషో!  మరి అదే న్యూటన్ ఆ ప్రభావం వస్తువులమధ్య దూరపువర్గానికి అనులోమానుపాతంలో ఉంటుందని చెప్పాడు. ఆప్రకారంగా ఒక మనిషిమీద చంద్రుడి ప్రభావంకన్నా పొరుగింటివాడి ప్రభావం ఎక్కువ ఉంటుంది! వాస్తవికంగా ఆలోచిస్తే అదే నిజంకూడాను. ఎక్కడో ఉండే ఒక inanimate object (గ్రహం) మనల్ని ప్రేమసఫలం అయ్యేటట్లు, లాటరీలో జాక్‌పాట్ తగిలేటట్లు, వాహనయోగం కలిగేటట్లు సంక్లిష్టమైన (sophisticated)  రీతిలో ప్రభావితంచెయ్యలేదు.  అది చెయ్యగలిగిందల్లా మహాఉంటే ఒక్త్రెండు సెంటీ న్యూటన్ల  బలంతో తనవైపు గుంజడమ్మాత్రమే!

బ్లాగుల్లో నడిచే జ్యోతిష్యపు తమాషా నాకు చాలా హాస్యాస్పదంగా అనిపిస్తుంది.  ఒకాయన ‘శనిగాడి తద్దినం మొదలయ్యింది, చూస్తుండండి, జనం కుప్పలుతెప్పలుగా ఛస్తారు’ అని చెబుతాడు.  చచ్చినప్రతివాడూ ‘మహానేత’  మరణాన్నిజీర్ణించుకోలేక హృదయం ముక్కలైచచ్చినట్లుగా  ఒకప్పుడు జరిగిన ప్రచారానికి ధీటుగా ఇప్పుడు ఈయన ప్రచారం మొదలౌతుంది.  పిచ్చికుక్క కరిచి ఏవూళ్ళో నలుగురు చచ్చినా అది ‘శనిగాడి తద్దినం’ ప్రభావమే అని చెబుతూ self-appraising పోస్టుల ప్రహసనం ఒకటి మళ్ళీను. నిజం చెప్పాలంటే ఏరోజైనా కనీసం లక్షమందికి తక్కువగాకుండా మరణిస్తుంటారు.  భూకంపాలు, వరదలు లాంటి మహోత్పతాలను మినహాయించుకుంటే ఈ చనిపోయేవారి సంఖ్యలో పెద్దతేడాలేమీ ఉండవు.  ఇలా చనిపోయేవారిలో కనీసం ఒక పదిశాతమ్మంది ప్రమాదాలవల్ల చనిపోతునారనుకున్నా,  ఆలెఖ్ఖల్లోకూడా తీవ్రమైన హెచ్చుతగ్గులుండవు అనేది statistics చూసినవాళ్ళెవరైనా ఒప్పుకుతీరతారు.  ఇక మహోత్పాతాలన్నీ గ్రహప్రభాలవల్లే జరుగుతాయనివాదించేవారికో సవాలు.  ఒక అద్భుత గ్రహస్థితి నడుస్తున్నప్పుడు ఎలాంటీ ఉత్పాతాలూ జరగనేరవుగాకనేరవు అని మీరెవరైనా  బాండుపేపరుమీద సంతకంచేసివ్వగలరా? పోనీ “ఫలానా గ్రహస్థితివల్ల ఫలానా ప్రాంతంలో/ఫలా సమయంలో  ఒక ప్రమాదం జరిగి సుమారుగా ఇంతమంది చనిపోతారు” అని చెప్పండి.  అదేమీ సాధ్యంకానప్పుడు “ప్రమాదాలు జరుతాయి” అనే ఒక generalized statementవల్ల ఉపయోగంలేదు.  ఎప్పుడు, ఏమిటి చెప్పకుండా డాక్టరు  ‘మీకు అనారోగ్యం కలుగుతుంది’  అనిచెబితే ఎలా ఉంటుందో అదీ అలాగే ఉంటుంది. ఆమాత్రం జోతిస్కం నేనూచెప్పగలను.

Sophie Scholl

ImageImageImageImage

 

Sophie Scholl Die Letzten Tage చూశాక షోల్స్ కుటుంబానికి పిచ్చ ఫ్యానైపోయాను.  పాతికేళ్ళ లేత ప్రాయంలో ప్రపంచంలోనే అత్యంత దుర్మార్గమైన రాజ్య వ్యవస్థనుంచి human decencyని రక్షించడానికి ప్రాణాలుసైతం లెఖ్ఖచెయ్యకుండా ఎదురొడ్డారు.  అలాగని అదేమీ ఉడుకు రక్తం పోటెత్తిచెసిన పనికాదు.  తమనుపెంచిన, తాము చదివిన పుస్తకాల్లో పరిచయమైన సంస్కారానికి, నైతికతకు రోజువారీ జీవితంలో ఆదరణ లేకపోతే,  చుట్టుప్రక్కల వాళ్లందరూ నాజీ అతివాద జాతీయత వరదలో కొట్టుకుపోతుంటే, తాము గడ్డిపరకలమని తెలిసీ,  జరుగుతున్న పరిణామాలపై నిరసన తెలియజేసి నాజీ ప్రభుత్వం ఉలిక్కిపడేలా చేశారు.  ప్రాణాలకు తెగించి వారు ముద్రించిన కరపత్రాలను తరువాతికాలంలో బ్రిటీష్ యుధ్ధ విమానాలు లక్షల్లో ముద్రించి బాంబులబదులుగా ఆకాశంనుండి జారవిడిచాయంటే నాజీ ప్రభుత్వాన్ని కూలదోయగల ప్రతిభావంతమైన ఆయుధంగా బ్రిటీష్‌వారు వేటిని పరిగణించారో  అర్ధమవుతుంది.

మన సినిమాలు – మనవి కాని సినిమాలు

images immanuel-mammooty-fahad-fazil-reenu-mathews thira_141113_m Ustad_Hotel

“చూడ్డానికేమైనా సినిమాలుంటే చెప్పొచ్చుకదా” అని తెలుగు  మితృణ్ణడిగితే, “‘దృశ్యం‘ చూశావా?” అనడిగాడు. ఏంచూస్తున్నావు అని ఇంకొక మిత్రుణ్ణడిగితే “ఇమ్మాన్యుయేల్, ఉస్తాద్ హోటల్, తీర” అని బదులిచ్చాడు. ఆదెబ్బతో తెలుగువాణ్ణయ్యుండీ ఈ సినిమాల పేర్లుకూడా తెలియనందుకు నొచ్చుకున్నాను. సినిమాలు చూడకూడదని యేడాదిక్రిందట పట్టిన వ్రతం నన్ను ఇలా Rip Van Winkleని చేస్తుందని అనుకోలేదు. అదే వాపోయాను ఇంకో హిందీ మిత్రునితో. వాడు పెట్టిన చీవాట్లకి నాబుర్ర వాచిపోయింది.  తిడితే తిట్టాడుకానీ అవన్నీ తెలుగో, హిందీనో కాదని మలయాళమనీ తెలియజెప్పాడు.  ఇంకేం ఎయిటెల్ బ్రాడ్‌బ్యాండ్ వారి సౌజన్యంతో టొరెంట్లు పట్టాను -విత్ సబ్‌టైటిల్స్.  శుక్రవారం రాత్రి ఒకటిన్నరదాటింది ‘దృశ్యం‘ని ముక్కుతూ మూల్గుతూ చూసే సరికి.  కానీ చూశాక ఎన్నో ప్రశ్నలు. ఎందుకు మన సినిమాల్లో హీరోలు మనవాళ్ళలా అనిపించరు? అసలు మన హీరోల పాత్రలు మన సినిమాల్లో ఎంచేస్తుంటాయి? మన హీరోలు ఫ్యామిలీ పాత్రలు పోషించి ఎన్నాళ్ళైంది? ఎందుకు హీరో అంటే లవర్‌బోయ్‌గానే కనబడతాడు తెలుగు తెరమీద? లవర్‌బాయ్ ఉరఫ్ స్టూడెంటు ఉరఫ్ బేవార్సు, ఫ్యాక్షనిష్టు, సూపర్ కాప్ ఉరఫ్ అండర్ కవర్ కాప్, మాఫియా డాన్ ఇవికాక మన హీరోలు తెరమీద వెలగబెట్టే ఉద్యోగాలేమిటి?  మన సినిమాల్లో తనకుటుంబంకోసం కష్టపడుతూ, తన కుటుంబాన్ని పోషించుకొనే, సమాజానికి పనికొచ్చే ఒక productive వృత్తిని జీవికగా చేసుకొని జీవించే హీరో ఎందుకు కనబడడు? తెలుగు సినిమాలంటే ఫ్యాంటసీ ప్రపంచం తప్ప మరింకేమీకాదా?  ప్రేక్షకులు తమలోంచి వచ్చిన వ్యక్తులని, తమలాంటి వ్యక్తులని, తమ సమస్యలనీ, వాటికి సమాధానాలనీ తెరమీద  ఎందుకు చూడలేకపోతున్నారు?  అది మన దర్శకుల స్థాయినెరిగి మనం వారికిచ్చిన కన్సెషనా లేక అది  వాస్తవప్రపంచమ్నుండి పారిపోయే ప్రవృత్తా? ప్రపంచానికీ, సమస్యలకీ మొహంచాటేసి నల్లమందుకు బానిసవ్వడానికీ, సినిమాలతో సేదతీరడానికీ తేడా కేవలం level of addiction లోనేనా? ఎందుకు మన సినిమాలు సహజత్వానికి దూరంగా ఉంటాయ్? ఎంత  అసహజంగా ఉంటే అంత  విజయవంతమౌతుందన్న ఫార్ములాతో ఇంకా ఎన్నాళ్ళని సినిమాలు తీస్తాం. సామాన్యుల జీవితాలను ప్రతిబించించే సినిమాలు తీయడం మళ్ళీ ఎప్పుడు మొదలుపెడతాం? ఒక సమాజంలో, ఒక కాలంలో సృజించబడిన సాహిత్యాన్నిబట్టి ఆకాలంలో ఆసమాజపు ఆలోచనాస్థాయినీ, పరిణతినీ అంచనావెయ్యొచ్చన్న మాట నిజమైతే ప్రస్తుత తెలుగుసమాజం గురించి ఎవరైనా మంచి అవగాహనకు ఎలా రాగలరు?

ఈ ప్రశ్నలలా ఉండగానే శనివారం కూర్చొని ‘ఉస్తాద్ హోటల్‘ చూశాను.  ఒక ధనవంతుడి కడుపున పుట్టిన కధానాయకుడు వంటచెయ్యడమ్మీదున్న ప్రేమకొద్దీ,  అదినేర్చుకొని, చివరకు వంటలోని పరమార్ధాన్ని ఎరగడం. తెలుగు సినిమాల్లో ధనవంతుడైన హీరో ఇలాంటి పనికొచ్చే పనిచేసిన సినిమా ఈమధ్యకాలంలో ఒకటే ఉంది. సిధ్ధార్ద్, త్రిషలు నటించిన ‘నువ్వొస్తానంటే నేనొద్దంటానా‘?  అది వచ్చీ, పోయీ ఏళ్ళైపోయింది.  సరే అదలా వదిలేద్దాం.  ‘తీర‘ హ్యూమన్ ట్రాఫికింగ్ గురించి. తను నడుపుతున్న స్వఛ్ఛందసంస్థ పనుల్లో భాగంగా సునీతా కృష్ణన్ అనుభవాలను ఆధారంగా చేసుకొని తీసిన సినిమా ఇది. సునీతా కృష్ణన్ తెలుగువారేనే!  ఇలాంటి సినిమా మనమెందుకు తీయలేకపోయాం? (ఎవరో తీసిన సినిమాని నేషనల్ అవార్డు వచ్చిన తరువాత మన ఖాతాలో వేసేసుకున్నాం. అదివేరే విషయం). ఒకప్పుడు ప్రతి తెలుగు సినిమానీ చూసే ఉత్సాహంతో అల్లాడిపోయిననాకు  దేవతలను రమింపజెయడంకోసం స్త్రీలను పూజించే జాతి మనదన్న విషయం నాకు అదిగో ఆయొక్క శ్లోకం ఏదైతే ఉందో అది చదివేంతవరకూ తెలీనేలేదు. గుడ్డలిప్పుకు గెంతడం, పచ్చిపచ్చిగా మాట్లాడడం, క్యారెక్టర్‌లెస్‌గా, బుర్రతక్కువగా ప్రవర్తించడం తప్ప గత పదిహేనేళ్ళుగా నూటికి తొంభైతొమ్మిది తెలుగుసినిమాల్లో హిరోయిన్లు చేసినదేమిటి? కామెడీ ట్రాకుపేరుతో సినిమాల్లో మొదలైన అత్యంత జుగుప్సాకరమైన హాస్యం వెండితెరమీద వేయిపడగలతో విస్తరిస్తోంది. టీఅర్‌పీ రేటింగుల సాక్షిగా, సినిమాల కలెక్షన్ల సాక్షిగా ముష్టిభోజనాన్నే మృష్టాన్నభోజనంగా ఆరగిస్తున్నాం మనమని దర్శక నిర్మాతలు చెబుతున్నారు. బహుశా మలయాళం ప్రేక్షకుల గురించిన అక్కడి దర్శకుల అభిప్రాయాలు “వాళ్ళకు నచ్చిందే తీస్తున్నాం” అని వక్కాణించే   మనగురించి మనవాళ్ళ  అభిప్రాయాల స్థాయిలో ఉండవనుకుంటాను. మలయాళం సినిమాల్లో భార్య భర్తని పేరుపెట్టి పిలవడాన్నీ, తనతో సరిమానంగా భావించడాన్ని తెలుగు సినిమాలు సుదూరకాలంలో వంటబట్టించుకోగలవనీ నేననుకోను.

ఈ మూడు సినిమాల్లో నేను గమనించిన ఇంకో విషయమేంటంటే… వీటిల్లో విలన్లు లేరు కాబట్టి క్లైమాక్సులో హీరో పాతికమందిని గాల్లోకి ఎగరెసికొట్టే కొట్టడం లేదు(ఆఖరుకి ‘తీర‘ సినిమాలో కూడా ఆడపిల్లలను రక్షించడంతో కధ ముగుస్తుంది. ట్రాఫికర్లను రక్తంకారేలా కొట్టి హీరోయిజాన్ని నిలబెట్టడంతోకాదు),  కామెడీట్రాకంటూ ప్రత్యేకంగా ఏమీలేదు.  మూడింటిలోనూ పాటలున్నాయ్. మలయాళం  అర్ధంగాకున్నా సబ్‌టైటిల్స్‌లో కవిత్వాన్ని వెదుక్కున్నాను. అంటే సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రిలాంటి వాళ్ళు అక్కడ రెగ్యులర్ లిరిసిస్టులన్నమాట!  మరగుజ్జు పాత్రతో అశ్లీల హాస్యాన్ని పండించడమ్మాత్రమే తెలుసని చెప్పిన తెలుగుసినిమా వటువుముందు,  ‘ఇమ్మాన్యుయేల్‘  ‘బ్రహ్మాండాంత సంవర్ధి’స్థాయిలో కనిపిస్తే, తప్పనిసరై, తెలియక ప్రత్యర్ధిపట్ల(సినిమాభాషలో విలన్ పట్ల) చేసిన నేరానికి చేసిన తప్పుకి క్షమాపణ అడిగే పాత్ర ‘దృశ్యం‘కే వన్నెతెచ్చింది.

నాకనిపించిందేమిటంటే తెలుగు సినిమాలో స్వైరత ప్రధానం.  ఒంటికష్టాన్ని మరిచిపోవడం సాకుతో కల్లుపాకకు చేరడానికీ,  జీవితంలో కష్టాలనుంచి మొహంచాటేయడానికి తెలుగు సినిమాకెళ్ళడానికీ ఆట్టే తేడాలేదు.